Η παραπάνω εικόνα
είναι ενδεικτική της υφιστάμενης
κατάστασης σε μεγάλο μέρος του αστικού
ιστού, εν προκειμένω στο κέντρο της
Αθήνας, και όχι μόνο.
Αυτή η
φαινομενικά απλή εικόνα της καθημερινότητας
των αστών που συχνά την προσπερνούν,
αναδεικνύει πολυποίκιλα θέματα, τόσο
αισθητικά όσο και ψυχο-κοινωνικά ή
υπαρξιακά. Όσο απίθανο και να φαντάζει,
η εικόνα είναι κομβικής σημασίας
αναφορικά με τα μηνύματα που εκπέμπει,
μερικά των οποίων θα επιχειρήσουμε να
αναδείξουμε αλλά όχι να αναλύσουμε
διεξοδικά.
Κατ'αρχήν
παρατηρείται η παντελής έλλειψη
στοιχειώδους συντήρησης σε ένα κτίριο
πολλών δεκαετιών όπου στεγάζονται οι
ζωές και τα όνειρα ανθρώπων, ενοίκων και εργαζομένων.
Αδιαφορώντας για το κοινωνικό σύνολο,
ο κάθε ένας εγωιστικά - χαρακτηριστικό
του νεοέλληνα - ασχολείται μόνο με το
κομμάτι του που το ανακαινίζει ή στολίζει
επιμελώς...
Σε
επιμελέστερη ανάγνωση της εικόνας θα
διαπιστώσουμε επίσης την έλλειψη
συνεργασίας και ασυννενοησίας των
ανθρώπων που διαβιούν εκεί, πάλι
χαρακτηριστικό της φυλής μας. Άσχετα
αν το καταστατικό του κτιρίου
σίγουρα επιβάλει την ομοιομορφία στη
βαφή των όψεων, επιλογή συγκεκριμένης
τέντας σκίασης, κ.ά., επιδεικτικά αυτό
αγνοείται. Παραδόξως οι ίδιοι οι άνθρωποι
επηρεάζουν δησμενώς την ποιότητα ζωής
τους. Ακόμη και όσοι ενδιαφέρονται για
το κοινό καλό, εκ των πραγμάτων θα
αναγκαστούν να παραιτηθούν και ενδεχομένως
- το χειρότερο - να αποδεχτούν τη
περιρρέουσα ζοφερή πραγματικότητα ως
φυσιολογική εικόνα μιας πόλης...
Κυριολεκτικά
μουτζουρώνουμε την ακίνητη περιουσία
οποιουδήποτε και οπουδήποτε, προκειμένου
να εκφραστούμε "πολιτικά",
"συνδικαλιστικά", "καλλιτεχνικά",
"προοδευτικά", να εκφράσουμε την
ευγενή αθλητική "άμιλλα", ή να
"εκτονώσουμε" την ανωριμότητα ή
ανία μας. Στην Ελλάδα ακόμη και
ανακαινισμένα νεοκλασσικά κτίσματα
και αγάλματα, δέχονται graffiti, πολιτιστικά
στοιχεία που πλήρωσαμε μέσω της
φορολόγησης μας. Γιατί αυτό δεν συμβαίνει
για παράδειγμα στη Ρώμη ή στο Παρίσι;
Δεν γνωρίζουμε ότι μία χώρα η οποία έχει
επενδύσει δυσανάλογα στον τουρισμό ως
οικονομικό "σωσίβιο", με τέτοια
αισθητική αντίληψη θα απωλέσει επισκέπτες
και συνακόλουθα έσοδα, βλάπτοντας τελικά
τους ίδιους τους πολίτες της χώρας;
Αδιαφορούμε για το γεγονός ότι νομικά,
τα όποια δικαιώματα ενός ατόμου τελειώνουν
εκεί όπου αρχίζουν τα δικαιώματα του
άλλου. Αυτό δεν εξηγεί εν μέρει και την
πολύκροτη "αλλόκοτη" έκθεση στην
Εθνική Πινακοθήκη η οποία στεγάζεται
στην αλλόκοτη χώρα των αλλόκοτων πολιτών;
Ο απόλυτος σουρεαλισμός, ή όπως το θέτει
ευφυώς ο αγαπητός Καθηγητής Κωνσταντίνος
Βαθιώτης, καλώς ορίσατε στον θαυμαστό
"ανάποδο κόσμο", όπου εξυμνείται
το “αλλόκοτο”. Εννοείται ότι όποιος
δεν το αποδέχεται, αυτόματα χαρακτηρίζεται
τουλάχιστον ως "συνωμοσιολόγος"
ή "ψεκασμένος"...
Οι
δημόσιες υποδομές ήταν εξ'αρχής αλλά
και παραμένουν ανεπαρκείς, παρά την
υψηλή φορολογία στη χώρα μας: βλέπε την
αισθητική του δημόσιου χώρου, τον κάδο
απορριμμάτων στο δρόμο που "ταξιδεύει"
με την πρώτη αστική πλημμύρα, κ.ο.κ. Δείτε
μόνο το αυτοσχέδιο μέτρο αυτοπροστασίας
στο οποίο προσέφυγε ένοικος προκειμένου
να μην πλημμυρίζει εσαεί το διαμέρισμα
του μέσω του cours anglaise του στο πεζοδρόμιο
που έχει έντονη κλίση, δηλαδή, ο σώζων εαυτόν
σωθήτω…
Πάρκινγκ
κατά το δοκούν με το μόνο ζητούμενο την
προσωπική εξυπηρέτηση μας, ακόμη
κλείνοντας και γωνίες, με επακόλουθο
την κατάργηση της ράμπας πρόσβασης για
τα ΑΜΕΑ αν αυτή είχε προβλεφθεί
αρχικά, τις ζημιές των οχημάτων κατά
τις μανούβρες οδήγησης, αλλά και τα
συχνά τρακαρίσματα λόγω έλλειψης
ορατότητας των οδηγών…
Πως
νιώθουμε όταν για να ατενίσουμε τον
ουρανό που είναι αποκρυμμένος
συνέπεια της συνεχούς δόμησης πρέπει
να καταβάλουμε προσπάθεια, τοιουτοτρόπως
καταπονώντας το μυοσκελετικό μας
σύστημα; Πως
νιώθει ένας άνθρωπος όταν δεν βλέπει
τον ουρανό;
Ένα
τέτοιο περιβάλλον, ως φαινόμενο
ντόμινο, δεν ευνοεί την παραβατικότητα
σύμφωνα με τη Θεωρία των Σπασμένων
Τζαμιών; Eν κατακλείδι, υπάρχει αίσθηση
προσωπικής ασφάλειας, ευτυχία και
ψυχολογική ισορροπία, για τους ανθρώπους
που καλούνται να ζήσουν ή να εργαστούν
σε ένα τέτοιο περιβάλλον καθημερινά;
Ιστορίες Αστικής Τρέλας...
Προφανώς
το γηρασμένο κτιριακό απόθεμα των πόλεων
μας χρήζει αισθητικής και δομικής
επέμβασης, γεγονός που έχουμε αρχίσει
εμείς οι αρχιτέκτονες να αντιμετωπίζουμε
μαζικά. Η δυσκολία του εγχειρήματος δεν
έγκειται στο τεχνικό σκέλος, αλλά, στην
ανθρώπινη επικοινωνία όταν έχουν
εδραιωθεί οι προαναφερόμενες συμπεριφορές
(Το εικονιζόμενο είναι ένα έργο στα
Εξάρχεια το οποίο μας απασχόλησε
πρόσφατα).
Τελικά,
μία εικόνα χίλιες λέξεις. Εν ολίγοις,
με πόνο ψυχής, διαπιστώνουμε ότι η
παραπάνω εικόνα απεικονίζει τη σύγχρονη
Ελληνική κοινωνία, σημαντικό μέρος της
οποίας βρίσκεται σε de facto αποσύνθεση,
είτε το έχει αποδεχθεί, είτε δεν το
έχει καν διανοηθεί...
VIDALIS
ARCHITECTS: Μιχαήλ Α. Βιδάλης, Ph.D. & συνεργάτες
ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ - ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ
ΠΑΡΑΓΟΥΜΕ ΑΞΙΟΜΝΗΜΟΝΕΥΤΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ © 2025
CRAFTING MEMORABLE ARCHITECTURE © 2025
Μπορείτε να δείτε την ιδιαίτερα πρακτική αισθητική μας στο YouTube
Ιστορίες Αστικής Τρέλας... Όντως.